Dit toponiem wordt mogelijk al vermeld in 1395: Item eyn stuck lants geheiten die Kysse op der Ruremunde straten. In 1699 droeg Jan Smeets met toestemming van zijn vrouw akkerland tussen de erfgenamen Peter Nootermans en de markies De Schenck gelegen, genaamd 'Kees en Broodts landt', met een korte zijde grenzend aan land van de kosterij te Asselt, over in onberekend gebruik.

Smabers (1774) noteerde op kaart 4 bij enkele percelen ten noorden van de Sijperhof: Carthuijs alternerende, Kaes en broot alternerende. Dit betekent dat beide tiendheffers ieder jaar wisselden.

In 1669 klagen de kartuizers in verband met droogte dat de Leigraeff die langs hun bos loopt en langs jonker Dursdal langs Graterhoff naar het Boeckuler broeck niet goed wordt onderhouden.

Het P.P. Carthuijsers bosch staat op Smaberskaart 1 nr. 36 aangegeven, achter de woning die eigendom is van de paters.

De Keizersbaan is een onderdeel van de oude Romeinse heerbaan tussen Xanten aan de Rijn en Heerlen. Landmeter Smabers (1774) tekent de soo genaemde Keijsers baene in op kaart 17. Deze weg, in Beesel bekend onder de namen Prinsendijk, Keizer Karelsweg of Steenweg, liep vroeger in een kaarsrechte lijn vanaf grenspaal 426 oftewel de Vijf Eiken naar de Steinput, een doorwaadbare plaats in de Swalm, even ten oosten van de Hout. Vanaf de Steinput krijgt de weg een andere, meer zuidelijke oriëntatie.

Wiel Luys: Romeinse wegen en bewoning in Swalmen-Beesel-Belfeld. In: Jaarboek Maas- en Swalmdal 4 (1984).

Smabers gebruikt de benaming Kellerbosken, dan eigendom van Hillenraad, in 1774 voor perceel 129 op kaart 2. In 1785 werd land verkocht in de zogenaamde Kelder Boskens gelegen.

Het bosje, nu akkerland met daarin een hoogspanningsmast, lag aan de noordzijde van de RAAYSTRAAT tussen de Eppenbeek en BOVEN BOUKOUL en met de noordzijde grenzend aan de K…ij boskens.

In 1707 verpanden Sebastiaen Heijnen en Mechelt Smeets land te Asselt gelegen, Op het Kempken genaamd. In 1715 verpanden Jacob Nijssen en Anna Beeck akkerland op het Kempken tegenover de Meulencamp gelegen.

Tijdens het voogdgeding van 1672 klaagden de kerkmeesters dat de kerkenbroeken aldaar geheel bedorven waren door batten (beschoeiingen) en houwen.

Deze benaming wordt door landmeter Smabers (1774) veelvuldig gebruikt.

1. Kerckbroeck op kaart 9 op de rechteroever van de Swalm ter hoogte van de papierfabriek.

2. Kerckbroeck op kaart 9 op de rechteroever van de Swalm bij MIDDELHOVEN.

3. Kerckbroeck op kaart 9 op de rechteroever van de Swalm tussen de Wielerbrug en de Teutebeek. Schomers noemt dit gebied in 1785 de Steenacker.

4. Kerckbroeck op kaart 11 op de linkeroever van de Swalm bij de monding van de Eppenbeeck.

5. Kerckbroeck op kaart 11 waar nu DE HÄÖFKES liggen.

6. Kerckbroeck op kaart 11 ten oosten van de watermolen.

7. Kerckbroeck op kaart 11 op de rechteroever van de Swalm bij de BRUGSTRAAT.

8. Kerckbroeck op kaart 11 op de linkeroever van de Swalm, stroomafwaarts van de verdwenen oliemolen.

9. Kerckbroeck op kaart 13 op de rechteroever van de Swalm stroomafwaart van het verckens gatt. Schomers noemt dit gebied elf jaar later het Weerwolfs broeck.

10. Kerckbroeck op kaart 13 op de rechteroever van de Swalm stroomafwaarts van het verckens gatt. Schomers noemt dit gebied elf jaar later Bubbebroeck.

In 1697 klaagde de pastoor dat de kerckebruggen niet behoorlijk gerepareerd waren. In 1699 vroeg Gerard Dolmans, pastoor van Swalmen en Asselt, om voor de vergroting van de moesgaard van de pastorie een gedeelte van het Kerckenbroecxken achter deze moesgaard gelegen met de kerk te mogen ruilen tegen een gelijkwaardig gedeelte van een broekje tussen de beide kerkbroeken gelegen, door de pastoor aangekocht van Sil Smeets. Scholtis, schepenen en gezworenen van de heerlijkheid Swalmen stemden na toestemming van de heer toe in deze grondruil, maar wel onder enkele voorwaarden. De grootte van het perceel, beginnend vanaf een wilg staande nabij de grote kerkbrug tot aan het einde van het erf van de pastoor naast het erf van Metien Mooren, zou aan de pastoor worden aangewezen en gemeten. Hiertegen gaf de pastoor 28 roede gelijkwaardig 'lattbroeck' naast de Leucker, tussen de kerkbroeken gelegen, aangekocht van de erfgenamen Jennis Keuven.
In 1710 werd opnieuw geklaagd, ditmaal over de pastoor. Deze had tegen de kerckbrugge een stellage gemaakt waardoor hout, gras en ander vuilnis werden tegengehouden. De barrière hinderde een goede afwatering bij hoog water en ijsgang. Uiteraard was dit seer schaedelijck aen de gemeyne brugge, dye daerdoor in den jaere 1709 is commen aff te drijven.

In 1725 verpandden Peter Naus en Christina Spee hun huis en hof te Swalmen aan de Kerckbrugge gelegen. Hermanus Naus en Joanna Gijsberts ruilden hun ouderlijk huis aan de Kerckbrugge in 1770 met Peter Crijnen en Maria Heijnen tegen akkerland in de Weerd.

In 1714 verkopen Ummel Crompvoet, weduwe van Areth Aebus, en haar kinderen land in de Kleijnen Bissert gelegen.

Op de landmeterskaart van Smabers staan Cornelis van Keken en consorten ingeschreven als eigenaren van de Kleijn Biesweerth.

Oude meanders van de Swalm worden door landmeter Smabers op drie plaatsen met deze benaming aangegeven.

1. Bij de ruïne van de Naborch op kaart 6 noteert Smabers in 1774 het gebroken slot mit cleijn Swalmken. Voor een afbeelding zie Gebroken Slot.

2. Op kaart 11 noteert de landmeter een cleijn Swalm waar nu DE HÄÖFKES liggen.

3. Eveneens op kaart 11 tekent Smabers een cleijn Swalm in het Kerckbroek tussen de St.-Lambertuskerk en de gewone Swalm. Deze zijtak van de Swalm begint enkele tientallen meters stroomopwaarts van de BRUGSTRAAT en eindigt bij de watermolen.

De hoeve van de zusters van het klooster Maria Weide te Venlo, gelegen in Middelhoven, werd ook wel Kloostershof genoemd. In 1679 was Hendrick Beeck pachter van de Swamenhoff.

Boven de dichtgemetselde poort een replica van de sluitsteen met de initialen van Antoon Janssen en Petronella Theelen, die elkaar in 1838 het jawoord gaven.

Loe Giesen: Tot Swamen op den Cloesters hoff. In: Jaarboek Maas- en Swalmdal 11 (1991).

Smabers gebruikt de benaming het Clootie of het Cloodtien twee keer voor twee gebieden die weliswaar vlak bij elkaar liggen, maar toch net verschillend zijn.
In 1741 geeft hij het gebied slechts aan een perceel met de letter M (zie afbeelding).
In 1774 gebruikt hij de benaming op kaart 3 voor de percelen 83 tot en met tenminste 93 plus perceel 99. Het betreft dan een langgerekte strook op de linkeroever van de Eppenbeek, vanaf de ASSELTSESTRAAT tot aan het Jagershuis aan de GRAETERWEG.

Op het kadastraal minuutplan van 1842 wordt op blad D4 de benaming het Kleutjen gegeven aan de percelen tussen de Eppenbeek en de GRAETERWEG. In dit gebied ligt alleen het Jagershuis.

Op de foto een gedeelte van het Klootje tussen RIJKSWEG en HILLENRAEDERLAAN, met links de BURGEMEESTER STRENSLAAN.

Landmeter Smabers (1774) tekent de Kouckouksbergh of Kouckkouxsbergh in als detail van perceel 69 op kaart 13. Dit perceel (eigendom van de deken Dispa uit Roermond) ligt aan de rechteroever van de Swalm tussen Groenewoud en 't Luitenbrökske.

Enig zoeken is nodig om deze bescheiden oneffenheid in het landschap terug te vinden; meer dan anderhalve meter hoog is het heuveltje niet. Waarom Smabers de naam heeft ingetekend, is dan ook een raadsel.

1. Landmeter Smabers (1774) noteert op kaart 11 de benaming Koeijstraet voor VELDPOORT en een gedeelte van de BOSSTRAAT.

2. Smabers noemt in 1774 op kaart 15 een gedeelte van de KROPPESTRAAT Koeijstraet waer door anno 1740 de Roure, deborderende door het Melicker vin, geloopen heeft.

In 1730 verkochten Janis Beeck en Maes Nijssen land aan de Conijnencamp gelegen tussen het huis Hillenraedt en de paters kartuizers.

Landmeter Smabers (1774) tekende de Conijnen Camp in als perceel 192 op kaart 15. Langs de latere rentmeesterswoning van 1743 liep toen een pad langs de Veltebeeck naer Gevaeren. Toen Smabers in 1788 opnieuw een kaart van Swalmen tekende, stond deze woning ingetekend als schuijr.

Misschien niet zo oud als sommige andere boerderijen, maar daarom niet minder fraai: de Koondertenhof in Asselt, die samen met de omgeving een mooi beschermd dorpsgezicht vormt.

Toen landmeter Smabers in 1774 zijn serie landkaarten tekende, stond hier nog niets. Tien jaar later, in 1784, trouwde Joannes Ramakers, de pachter van de Asselterhof, met Wilhelmina Sanders. Haar ouders woonden in het Gebrouwhuis, een stukje verderop, voorbij de kerk. Geld trouwt geld, zo ging dat in de 18e eeuw en misschien hielden ze wel gewoon heel veel van elkaar. Het echtpaar kreeg acht kinderen. In 1787 werd hun dochter Catharina geboren. Ze kwam in het gezelschap van een broertje: Jacobus.

Jan en zijn vrouw boerden zo goed dat ze in 1796, twee jaar na de geboorte van hun jongste kind, een nieuw huis lieten bouwen. Een sluitsteen met het jaartal herinnert nog steeds aan dit ongetwijfeld feestelijke moment. Jan Ramakers kon met recht trots zijn op z'n boerderij.

In 1808 trouwde dochter Catharina Ramakers met Conrard Janssen. Koondert, want zo wordt Conrardus in de wandeling genoemd, was in 1779 geboren in Beesel aan de Plaats, maar verhuisde mogelijk rond 1792 naar Bussereind, waar zijn ouders een ander huis hadden gekocht. Vader Hendrik was in 1796 een van de iniatiefnemers voor de bouw en exploitatie van de windmolen op de Meuleberg. Inderdaad, het ging hen voor de wind, dat mag je wel zeggen. In 1802 kochten ze zelfs de Wijerhof in Maasniel. Koonderts ouders overleden allebei in Beesel, vader Hendrik in 1809 en zijn moeder Wilhelmina Geraets in 1815.

Koondert woonde in 1817 in Asselt, zo blijkt uit een akte waarbij hij samen met zijn broers en zussen een schuldvordering regelde. Maar het zat Koondert ook wel eens tegen.Toen zijn vrouw Catharina Ramakers overleed, stond Koondert er alleen voor. Met zoveel kinderen móest er wel een vrouw in huis. In 1827 hertrouwde Koondert in Beesel met de zestien jaar jongere molenaarsdochter Maria Petronella Driessen, geboren en getogen bij de molen van Ronckenstein. Ook met haar had hij enkele kinderen.
De kinderen uit beide huwelijken treffen we later aan op sleutelposities in Swalmen. Zo trouwde dochter Joanna Wilhelmina Hubertina met de latere burgemeester Leonard Tobben; ze kochten in 1844 een grote boerderij in Middelhoven. Dochter Anna Maria Hubertina zei ja tegen Severien Theelen en woonde later in het Gebrouwhuis. Op de Rivierenkaart uit 1849 werd Jansen zelfs met name vermeld - zij het met een 's'je te weinig.

De erfgenamen Janssen verkochten de boerderij uiteindelijk op 10 september 1884 aan Antoon Hendricks, pachter van de Asselterhof. En zo was de cirkel rond: was het immers niet een pachter van de Asselterhof die de Koondertenhof in 1796 liet bouwen?

In 1692 verkopen de erfgenamen van Hans Adam Goltslaegers en Anneken Raemeeckers land in het Wijldervelt aan die Coulen gelegen.

Bij perceel 181 van kaart 9 noteert landmeter Smabers in 1774: Wijler hoff, leemkuijle. De weg liep toen dwars door de laagte waar leem werd gewonnen voor bijvoorbeeld lemen binnenwanden en vloeren. Het gedeelte vanaf de BEESELSEWEG wordt door Smabers eenvoudig aangeduid als mistwech, vanaf de PAPENWEG heet hij Wijler wech. Bij WIELER was een veehek aen pinxt falder.
Het oostelijke gedeelte van de weg, tussen PAPENWEG en PARALLELWEG, verdween in ...

Landmeter Smabers (1774) noteert op kaart 11 bij de percelen 38 tot en met 51 de benaming de crom morgens. Dit gebied ligt in een lange strook tussen de Mortel en de percelen aan de noordzijde van de huizen aan de Bouten straet off Hoog straet. Binnen dit gebied draagt nog een perceel de naam Hostie lant.
Langs de gehele zuidrand van het gebied loopt in 1774 een voetpat vanaf de hoek BOUTESTRAAT / STATIONSSTRAAT naar de hoek LAMBERTUSSTRAAT / STATIONSSTRAAT.

Gezien de enigszins gebogen vorm van de percelen 38 tot en met 41 is het niet uitgesloten dat Smabers de benaming enkel heeft bedoeld voor deze laatste percelen.

Eyn boenre lants genant die Kroeme Voer was in 1395 eigendom van Johan van Wylre, die hiervoor tiend moest afdragen aan Steven van Oerade.
Landmeter Smabers gebruikt de aanduiding aen de Crom Voohren in 1774 voor de percelen 150 en verder, onderdeel van de Lichte Ohe ten westen van de BROEKWEG. De weg die dan nog vanaf het Obersgatt naar de Maas loopt, wordt door Smabers aangegeven als Crom voohrs wech.

Deze zandweg tussen Obersgat en de Maas wordt nauwelijks nog gebruikt. De slagboom op het eind van de weg lijkt dan ook wat overbodig. Vanaf de slagboom loopt de weg nog een klein stukje richtig Maas, waar hij doodloopt tussen twee waterplassen die zijn ontstaan door afdamming.

Deze weg wordt al in 1395 vermeld als Kropperstraten. Landmeter Smabers tekent de Kropperstraet in op de kaarten 11 en 15. Hij laat de benaming beginnen bij de BRUGSTRAAT. Het gebied tussen de Kropperstraet en Swalm wordt door Smabers aangeduid als Den Crop over den Swalm.

In een akte uit 1655 is sprake van land tussen de Venlosche Straet (OUDEWEG) en de Cruyscamp. In 1715 verkochten Godefridus van Thoor, Clara Boels, Gertrudis van Thoor en Agnes Boels akkerland op de Cruijscamp.

Op kaart 11 geeft landmeter Smabers (1774) de benaming Cruijs Camp aen den Beselschen weg aan voor het gebied ten noorden van de KRUISKAMP tot aan de BREDEN ARS. Dit hele gebied is in 1774 nog onbebouwd.

In januari 1872 diende Leonard Theelen, koopman te Swalmen en pachter van de Genoenhof, bij het Provinciaal Bestuur zijn plannen in om op de Kruiskamp graan- en oliemolen te bouwen. De ronde bovenkruier langs de STATIONSTRAAT was 17 meter hoog en lag bovendien op een kunstmatige belt. Tijdens een hevig onweer in augustus 1882 sloeg de bliksem in een van de wieken. Toen Leonard Theelen in 1884 overleed, namen zijn drie zonen aanvankelijk de molen over. Zoon Mathijs Theelen erfde uiteindelijk de windgraanmolen maar kon, ondanks investeringen in de vorm van een stoommachine, de molen niet draaiend houden. In 1894 werd ze na een openbare verkoop eigendom van Judocus en Louis Joosten uit Weert; zij bleven slechts kort eigenaar en verkochten de molen - met verlies - in 1897 door aan Peter Matthis Adams uit Herten. Toen hij in 1912 overleed, werd zijn nalatenschap gedeeld, waarbij zoon Renier Adams hoofdeigenaar werd. Samen met zijn zoon Giel nam hij de exploitatie voor zijn rekening. Toen Giel in november 1937 overleed, zag vader Renier Adams zich genoodzaakt om de molen te verkopen aan George Hilkens uit Lerop. Deze molenaar maakte geen gebruik meer van de windkracht en maalde nog uitsluitend op electriciteit. Hij sloopte te kap en verkocht de nog overgebleven wieken. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd de molen door de Duitsers als uitkijkpost gebruikt, maar ondanks beschietingen door de Engelse en Amerikaanse troepen aan de overzijde van de Maas bleef de molen gespaard. In 1959 werd de molen definitief gesloopt en de molenbelt afgegraven.

Wiel Luys: De voormalige windgraanmolen te Swalmen. In: Jaarboek Maas- en Swalmdal 11 (1991).